Συχνές Ερωτήσεις
Βρείτε απαντήσεις στις πιο συνηθισμένες απορίες σχετικά με την προετοιμασία σας για τις αιμοληψίες και τις εργαστηριακές εξετάσεις.
Η αιμοληψία συνιστάται να γίνεται μεταξύ 07:00 και 9:00 το πρωί πριν από το πρωινό. Ορισμένες παράμετροι μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του 24ώρου, όπως π.χ. ο σίδηρος, τα επίπεδα του οποίου το βράδυ είναι χαμηλότερα κατά 25%. Με την πρωινή αιμοληψία εξασφαλίζουμε ότι υπάρχουν καθημερινά παρόμοιες συνθήκες και προκύπτουν συγκρίσιμα αποτελέσματα. Επιπλέον, για τις συνηθισμένες βιοχημικές εξετάσεις (σάκχαρο, χοληστερίνη κτλ.) απαιτείται νηστεία 10-12 ωρών, η οποία επιτυγχάνεται με την πρωινή αιμοληψία και τον ασθενή νηστικό κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι υπόλοιπες εξετάσεις μπορούν να γίνουν και το απόγευμα.
Οι περισσότερες βιοχημικές εξετάσεις, προκειμένου να είναι αξιόπιστες, απαιτούν νηστεία 10-12 ωρών πριν την αιμοληψία, η οποία νηστεία περιλαμβάνει και ξηρούς καρπούς, χυμούς, αλκοόλ, καφέ, καραμέλες, τσίχλες. Βέβαια, πολλές εξετάσεις μπορούν να διενεργηθούν χωρίς να απαιτείται προηγούμενη νηστεία, όπως η γενική αίματος, οι καρκινικοί δείκτες, οι περισσότερες ορμόνες, τα αντισώματα, ο έλεγχος θρομβοφιλίας, οι εξετάσεις για αλλεργία, το INR, το APTT, το ινωδογόνο, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η φερριτίνη, αλλά και κάποιες βιοχημικές, όπως κρεατινίνη, SGOT, SGPT κ.α. Για ορισμένες εξετάσεις είναι απαραίτητη η 24ωρη αποχή από το αλκοόλ, όπως για χοληστερόλη, HDL, LDL, VLDL, λιποπρωτεΐνη α, CPK.
Αρκετά φάρμακα παρεμβαίνουν στο μεταβολισμό ορισμένων ουσιών ή στην αντίδραση της ανάλυσης και δεν πρέπει να λαμβάνονται πριν την αιμοληψία. Τέτοια φάρμακα είναι:
Επιπλέον, δεν πρέπει να πάρουν το φάρμακό τους πριν την αιμοληψία:
Αν κάποιος λαμβάνει σκεύασμα σιδήρου χρειάζεται να διακόψει τη λήψη του φαρμάκου τουλάχιστον για 2 μέρες (ως 3) προκειμένου να μετρηθούν τα επίπεδα του σιδήρου ορού με αξιοπιστία. Προκειμένου να ελεγχθούν επίπεδα φαρμάκων, όπως η διγοξίνη (Digoxin), το λίθιο (Milithin, Lithiofor), το βαλπροϊκό νάτριο (Depakine), η καρβαμαζεπίνη (Tegretol), η αιμοληψία πρέπει να γίνει τις πρώτες πρωινές ώρες και πριν τη λήψη του φαρμάκου.
Για κάθε απορία σας σχετικά με τα φάρμακα που λαμβάνετε και τη σχέση τους με την αιμοληψία επικοινωνήστε μαζί μας.
Ναι, το νερό δεν επηρεάζει καμία εξέταση. Φαίνεται, μάλιστα, ότι διευκολύνεται η αιμοληψία όταν κάποιος δεν είναι αφυδατωμένος και συνιστάται, σε ασθενείς με λεπτές φλέβες, να πίνουν 1-2 ποτήρια νερό πριν την πρωινή αιμοληψία.
Με το κάπνισμα ενός τσιγάρου διεγείρεται ο μυελός και ο φλοιός των επινεφριδίων. Η γλυκόζη αυξάνεται σε 10 λεπτά και η αύξησή της διαρκεί 1 ώρα. Η αυξητική ορμόνη διπλασιάζεται σε 30 λεπτά. Είναι προτιμότερο να αποφύγουμε το κάπνισμα πριν την αιμοληψία.
Εξέταση για καμπύλη σακχάρου και εξέταση σακχάρου ή ινσουλίνης
Την ημέρα της εξέτασης προσέρχεστε νηστικοί και γίνεται λήψη αίματος για μέτρηση σακχάρου (0΄ χρόνος). Κατόπιν σας χορηγείται η γλυκόζη σε σκόνη (σε gr που αναγράφει ο ιατρός σας) διαλυμένη σε 1-1 1/2 ποτήρι νερό. Στη συνέχεια μπορεί να γίνει λήψη αίματος για μέτρηση σακχάρου σε 30΄, 60΄, 90΄, 120΄, 150΄, 180΄, 240΄, σύμφωνα με την εντολή του παραπέμποντα ιατρού.
Εξέταση σακχάρου ή ινσουλίνης
Θα πρέπει να προσέλθετε στο ιατρείο νηστικοί. Αν κάνετε ένεση ινσουλίνης ή παίρνετε αντιδιαβητικά φάρμακα πρέπει να μην έχετε πάρει τα φάρμακα σας και να μην έχετε κάνει την ένεση το πρωί της εξέτασης. Μπορείτε να τα έχετε μαζί σας και να τα πάρετε μετά το τέλος της εξέτασης.
Η αιμοληψία μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Δεν χρειάζεται νηστεία.
Η αιμοληψία μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και δεν χρειάζεται νηστεία. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται πάντα σε συνάρτηση με την ημέρα του κύκλου της γυναίκας. Το πιο ενδεδειγμένο όμως χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή των περισσότερων εξετάσεων (Προλακτίνης, FSH, LH, Ανδρογόνων) είναι μεταξύ 2ης και 5ης ημέρας του κύκλου.
1-2 ημέρες πριν την αιμοληψία πιείτε άφθονο νερό (8-10 ποτήρια την ημέρα). Γενικά γυμνάστε τα χέρια σας.
Αυτό συμβαίνει, γιατί άργησε να γίνει ο θρόμβος που θα κλείσει το σημείο εξόδου του αίματος. Γι΄ αυτό μόλις η βελόνα βγει, πιέστε με το βαμβάκι δυνατά για 1-2 λεπτά και για ένα λεπτό ακόμα με το χάνζαπλαστ. Ο χρόνος αυτός είναι περισσότερος για άτομα που παίρνουν αντιπηκτικά.
Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Γι΄αυτό πάντα πρέπει να συζητούμε τα αποτελέσματα των εξετάσεων με το γιατρό μας. Πολλοί παράγοντες (όχι ασθένειες) μπορούν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα σας. Αναφέρουμε μερικούς όπως:
Πρακτικά δεν υπάρχει όριο. Από παιδιά 1 έτους ως υπερήλικες.
Είναι προτιμότερο να πλυθούμε σπίτι μας από την προηγούμενη το βράδυ με το σύνηθες σαπούνι, που χρησιμοποιούμε για τη ατομικά υγιεινή μας. Θα αποφύγουμε σεξουαλική επαφή. Το κολπικό έκκριμα θα πρέπει να το πάρει ο γυναικολόγος ή ο μικροβιολόγος με χρήση κολποδιαστολέα.
Η γενική ούρων και η καλλιέργεια ούρων μπορούν να γίνουν με οποιοδήποτε δείγμα λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Κατά προτίμηση συλλέγουμε τα πρώτα πρωινά ούρα που είναι πυκνά. Σε κάθε περίπτωση χρήσιμο είναι να ακολουθούμε ορισμένες οδηγίες.
Προκειμένου να γίνει καλλιέργεια ούρων δεν θα πρέπει να έχει ξεκινήσει κάποιος αντιβιοτική θεραπεία. Αν έχει προηγηθεί η λήψη αντιβιοτικού είναι απαραίτητο να ενημερωθεί το προσωπικό του εργαστηρίου. Η συλλογή των ούρων γίνεται όπως περιγράφεται παραπάνω.
Τα ούρα 24ώρου είναι το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα ούρων με την εξέταση του οποίου μπορούμε να εκτιμήσουμε τη νεφρική λειτουργία, κυρίως μέσω ποσοτικών προσδιορισμών διαφόρων ουσιών, όπως του λευκώματος, των ηλεκτρολυτών και άλλων. Για την 24ωρη συλλογή των ούρων είναι σημαντικό να ακολουθήσετε ορισμένες οδηγίες.
1η Ημέρα
2η Ημέρα
Για ορισμένες εξετάσεις υπάρχουν διαιτητικοί ή/και φαρμακευτικοί περιορισμοί και χρειάζεται να συμβουλευτείτε το γιατρό σας ή το εργαστήριό μας πριν την έναρξη της συλλογής. Επίσης, για ορισμένες εξετάσεις χρειάζεται ειδικό συντηρητικό των ούρων, για το οποίο πρέπει να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Με ανάλογο τρόπο γίνεται η συλλογή ούρων μικρότερου χρόνου αν ζητηθεί, π.χ. 12ώρου, 8ώρου, 2ώρου.
Η καλλιέργεια σπέρματος συνήθως γίνεται παράλληλα με το σπερμοδιάγραμμα, για το οποίο υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις. Όταν χρειάζεται να γίνει μόνο καλλιέργεια σπέρματος είναι απαραίτητο να ακολουθήσετε τις παρακάτω οδηγίες:
Αρχικά πλύνετε καλά τα χέρια σας και την περιγεννετική περιοχή με ήπιο σαπούνι και άφθονο χλιαρό νερό (αποφύγετε τα αντισηπτικά) και σκουπιστείτε με καθαρή πετσέτα.
Το σπέρμα συλλέγεται με αυνανισμό κατευθείαν μέσα σε αποστειρωμένο ουροσυλλέκτη (τον προμηθεύεστε από φαρμακείο) που κλείνεται αμέσως με το πώμα του. Δε συνιστάται η διακοπτόμενη συνουσία ή το στοματικό σεξ, καθώς τα παραγόμενα υγρά είναι δυνατόν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα. Ομοίως, δε συνιστάται η χρήση προφυλακτικού.
Μεταφέρετε στο εργαστήριο μόνο την ποσότητα που έπεσε κατευθείαν στον ουροσυλλέκτη, αποφεύγοντας να εισάγετε στο δοχείο ποσότητα που βρίσκεται εκτός αυτού ή στα χέρια σας.
Η μεταφορά στο εργαστήριο πρέπει να γίνει εντός μισής ώρας.
Δεν υπάρχει σαφή διευκρίνηση στο όριο ηλικίας. Καλό θα ήταν να γίνεται από την ηλικία 45-50 ετών και άνω. Σε ηλικίες κάτω των 45, δεν ενδείκνυται, αφού ο καρκίνος του προστάτη είναι σχετικά σπάνιος σε αυτές τις ηλικίες. Μόνο αν κάποιος συγγενής πρώτου βαθμού έχει διαγνωστεί με καρκίνο προστάτη, η εξέταση για τον προστάτη (PSA) έχει νόημα να γίνεται από την ηλικία 40-45 ετών. Η συχνότητα ελέγχου είναι μία με δύο φορές τον χρόνο.
Κατά την έμμηνο ρύση επηρεάζονται τα επίπεδα σιδήρου. Η αιτία της μείωσης του σιδήρου στη φάση αυτή, καθώς γενικότερα της χαμηλής τιμής σιδήρου κατά την αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών, θεωρείται σήμερα ότι είναι ορμονική και δεν συνδέεται με την απώλεια αίματος.